(İSTANBUL)- Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları, İstanbul’daki R4 toplantısının ardından yayımladıkları ortak bildiride, İsrail işgalinin bölgedeki istikrarsızlığın temel kaynağı olduğunu belirterek, iki devletli çözüm çağrısı yaptı. Bakanlar, ABD/İsrail ile İran arasındaki çatışmanın diplomasiyle ele alınmasını ve Hürmüz Boğazı’ndan engelsiz geçişin yeniden sağlanmasını istedi.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 Grubu’nun Dışişleri Bakanları, ortak ilgi alanına giren bölgesel konuları ele almak üzere İstanbul’da bir araya geldi. Toplantının ardından yayımlanan ortak bildiride, Filistin, Yemen, ABD/İsrail ile İran arasındaki askeri çatışma ve deniz ulaşımının güvenliğine ilişkin değerlendirmelere yer verildi.
Bildiride, bakanların Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın ilke ve amaçları doğrultusunda, bölge ve ötesinde barış ve istikrarı teşvik etmeye yönelik diplomatik çabalara katkıda bulunma taahhüdünde birleştikleri belirtildi.
“İSRAİL İŞGALİ İSTİKRARSIZLIĞIN TEMEL KAYNAĞI”
İsrail işgalinin bölge ve ötesindeki istikrarsızlığın temel kaynağını oluşturduğunun vurgulandığı bildiride, şu ifadelere yer verildi:
“Bakanlar, İsrail işgalinin bölge ve ötesindeki istikrarsızlığın temel kaynağını oluşturduğunu ve İsrail politikalarının küresel kamuoyunda derin bir adaletsizlik hissi yarattığını vurgulamışlardır. İki devletli çözümün ilgili BM kararları uyarınca bir an önce hayata geçirilmesi çağrısında bulunmuşlardır. Orta Doğu’da kapsamlı barışın sağlanması amacıyla; Filistin halkının meşru haklarına, kendi kaderini tayin etme ile 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen, yaşanabilir ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti kurma yönündeki devredilemez hakkı da dahil olmak üzere verdikleri desteği yinelemişlerdir.”
Bakanlar, devam eden İsrail şiddeti ile Kudüs’ün hukuki ve tarihi statüsünü değiştirme girişimlerine acilen son verilmesini, Filistin’deki yıkım ve insani felaketin durdurulmasını istedi. Batı Şeria ve Kudüs’teki geçmiş ve mevcut tüm yerleşim faaliyetleri ile Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetinin kınandığı bildiride, Gazze’ye kesintisiz insani yardım akışının sağlanması ve Gazze’nin yeniden imarına yönelik acil ihtiyaç vurgulandı.
HUSİLERE ASKERİ EYLEMLERİ DURDURMA ÇAĞRISI
Bildirinin Yemen’e ilişkin bölümünde, Husi milislerinin yol açtığı ve insani acıları derinleştirdiği belirtilen tırmanma, Suudi Arabistan’a yönelik özellikle sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılar ile Kızıldeniz ve Babülmendep’te ticari gemilere yönelik saldırılar en güçlü şekilde kınandı.
Yemen Hükümeti ve Suudi Arabistan ile tam dayanışma içinde olduklarını ifade eden bakanlar, Husileri tüm askeri eylem, tehdit ve saldırılarını derhal durdurmaya, iyi niyetle siyasi sürece geri dönmeye çağırdı.
ABD/İSRAİL İLE İRAN ARASINDAKİ ÇATIŞMADA DİPLOMASİ VURGUSU
Bildiride, ABD/İsrail ile İran arasında ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan askeri çatışmaya ilişkin şu değerlendirme yapıldı:
“ABD/İsrail ile İran arasında ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan askeri çatışmaya ilişkin olarak Bakanlar; bu çatışmanın yalnızca diyalog ve diplomasi yoluyla ele alınması, ayrıca gemiler de dahil olmak üzere sivillerin ve sivil altyapıların hedef alınmasının önlenmesi yönündeki acil ihtiyacı vurgulamışlardır. İslamabad Mutabakat Zaptı’na olan desteklerini ifade etmiş, tırmanmanın daha fazla artmasını önlemeye yönelik sürdürülen diplomatik çabaları memnuniyetle karşılamış ve müzakere yoluyla varılacak kalıcı bir çözüme olan bağlılıklarını yeniden teyit etmişlerdir.”
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAN ENGELSİZ GEÇİŞİN YENİDEN BAŞLATILMASI İSTENDİ
Seyrüsefer serbestisinin, kalıcı deniz emniyeti ve güvenliği ile seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin korunmasının hayati önem taşıdığı belirtilen bildiride, deniz hatlarının kesintiye uğramasının küresel tedarik zincirleri ile enerji, gübre ve gıda akışını engellediği kaydedildi.
Bu durumun bölge ve ötesindeki kırılgan kesimleri olumsuz etkilediği, herkesin güvenliğini ve refahını tehdit ettiği belirtilerek uluslararası topluma ortak çaba gösterme çağrısı yapıldı. Bildiride, şu ifadeler kullanıldı:
“Bakanlar ayrıca, hukuka uygun seyrüseferi engelleyen her türlü tedbiri veya kısıtlamayı reddetmiş; Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin hızlı ve eksiksiz bir şekilde yeniden başlatılması çağrısında bulunmuşlardır.”
Bakanların, bildiride yer verilen konularda yakın istişare ve iş birliğini sürdürme konusunda mutabık kaldıkları belirtildi.
